by Marije | dec 13, 2017 | Allergie Blog, Ervaringen, Nieuwsberichten |
Loslaten en accepteren: soms is de oorzaak onbekend…
Is het een allergische reactie of ‘gewoon’ griep?
Het blijft altijd weer een grote puzzel: een lijf dat ergens op reageert. Is het de voeding of zijn het de allergenen in de lucht? Of is het ‘gewoon’ een griepvirus? Redactielid Marije Bedaux is regelmatig aan het puzzelen om de oorzaak van lichamelijk ongemak bij haar dochter te achterhalen. En ze vraagt zich af waaróm ze het zo graag wil weten.
Gisteren was het weer zover en werd ik geconfronteerd met een heftige lichamelijk reactie van onze dochter. Nu is een aantal gezinsleden al gevloerd geweest door de griep. Maar onze dochter krijgt jaarlijks van de huisarts de befaamde griepprik vanwege het feit dat zij longpatiënt (astma) is. Risico al voor een groot deel uitgesloten, zou je zeggen. Toch heeft ook zij last van hoesten, keelpijn en een snotterende neus.
Tijdens haar sporttraining belt haar coach met de mededeling dat ze zich helemaal niet lekker voelt. ‘Oh jee’, denk ik, ‘het volgende griepslachtoffer dient zich aan.’ Ik haal haar snel op en constateer dat ze benauwd is, last heeft van zware benen en hoofdpijn. Ook rilt ze, en ze heeft het koud en warm tegelijk.
Is het de stroopwafel?
Thuis meet ik eerst even de koorts op en dan blijkt dat haar lijf eerder onderkoeld is dan oververhit. ‘Gek’, denk ik nog, ‘de koorts zal zo dan wel verder op komen zetten.’ De benauwdheid en het hoesten nemen langzamerhand af, en de paracetamol doet de hoofdpijn verdwijnen. Onze dochter wordt weer iets rustiger en haar lijf wordt geleidelijk iets warmer. Ik ben al iets meer gerust gesteld en laat haar verder bijkomen op de bank. In de avond begint ze er zelf nog eens over: dat het zo gek was hoe haar lijf zo plotseling reageerde, heftig en intens, en dat het nu veel minder aanwezig is. Verder vertelt ze dat ze voor het sporten, een uur nadat de reactie optrad, een stroopwafel heeft gegeten. Deze stroopwafel mag zij in principe hebben, ze heeft ‘m vaker gehad. Op de verpakking staat dat er eventueel sporen in kunnen zitten van melk, ei en noten. En hoewel ze daarvoor allergisch is, geeft de stroopwafel nooit een probleem.
Onze dochter vertelt nog dat ze bij het eten van de stroopwafel last kreeg van een prikkelend gehemelte. Maar dat ze daar verder niet lang bij heeft stilgestaan, tot nu. We kijken samen nog eens goed naar de verpakking. Gek, in theorie zou ze dit product moeten kunnen eten. Maar een prikkeling in de mond? En een lichamelijke reactie een uur na consumptie? Misselijk en benauwd? Tsja, wie zal het weten? Toch net een ‘kruimel’ van iets binnen gekregen dat haar lichaam niet verdraagt? Hebben we nu te maken met een kan-sporen- bevatten-geval van een stroopwafel met sporen van allergenen? Of is het toch een vorm van griep? Mijn hoofd duizelt en analyseert, en dat van mijn dochter ook. Wie zal het weten? En wat levert het op als we dit weten of kunnen uitsluiten?
Piekeren, puzzelen, afwegen
Gelukkig voelt ze zich vandaag al een stuk beter, heeft ze goed geslapen, is ze nu niet benauwd of misselijk meer en blijft koorts uit. Dus kunnen we het vraagstuk laten rusten, zou je denken. Toch niet helemaal. Iets in mij blijft nog piekeren, puzzelen, afwegen. En ik confronteer mijzelf nog maar eens met de vraag: Wat zou het verschil maken als ik zou weten wat er in het lijf van onze dochter aan de hand was of nog steeds gaande is? Wat maakt dat ik dit zo graag wil weten? Controle, natuurlijk, aan de ene kant, en graag alles willen of kunnen uitsluiten. Veiligheid en gezondheid voor alles.
Maar na al die jaren en ervaringen ben ik mij er van bewust dat die controle er niet altijd is en dat controle niet altijd te handhaven is. Loslaten dus maar en accepteren dat dit soort situaties erbij horen, vertrouwen hebben in het gezonde lijf van je kind en in het feit dat het vaak allemaal weer goed komt. En dat is soms best een beetje lastig…
by Marije | nov 9, 2017 | Allergie Blog, Artikelen, Nieuwsberichten |
Wodka of kaviaar? Wat bieden Polen en Rusland aan mensen met voedselallergie? Wat zijn de eetgewoonten, waaruit bestaat de traditionele keuken?
Rusland en Polen: dat zijn toch landen met enge politici, grijze gebouwen en depressieve steden waar je alleen maar kool of bietensoep kunt eten? Ik moet toegeven dat dit landen zijn waar de meeste mensen niet aan denken als ze hun vakantiebestemming plannen. Spanje, Frankrijk, Duitsland of Italië gelden eerder als favoriet bij de gemiddelde Nederlander. Vanwege mijn werk, maar ook vanwege mijn grote affiniteit met Oost-Europa en Rusland mocht ik afgelopen voorjaar naar zowel Sint Petersburg in Rusland als Gdansk in Polen afreizen. Twee unieke steden, in alle opzichten en zeer de moeite waard voor de liefhebber van kunst, historie, architectuur, wodka en avontuur.
Maar hoe is het gesteld met de Russische en Poolse keuken? En hoe is het om daar tijd door te brengen als je te maken hebt met voedselallergie? Wordt er aandacht besteed aan allergenen in de horeca? Kun je in een supermarkt in de stad voor een snelle boodschap ook producten vinden die geschikt zijn voor allergische mensen?
Wereldstad Sint Petersburg
Sint Petersburg is een moderne wereldstad, dus is er genoeg aanbod aan alle soorten keukens; van Chinees tot Georgisch en ook de McDonald’s is aanwezig. Voor ieder wat wils en ook voor ieder budget. Als je op zoek bent naar de traditionele keuken kun je goed terecht bij één van de vele ‘kantines’ waar de locals hun dienbladen volladen met diverse soorten gerechten. Als je ten minste niet te maken hebt met complexe overgevoeligheden. Sommige gerechten lijken ‘allergeenvrij’, maar er valt niet echt iets te controleren op menukaarten of via de medewerkers. Het thema voedselallergie is wel bekend, maar nog niet zo ingebed als in Nederland. In gesprek met een Russische arts vraag ik er kort naar: ‘Komt voedselallergie veel voor in Rusland?’ ‘Ja’, beaamt zij, ‘en meer dan vroeger.’ Maar als ik vervolgens doorvraag naar de behandelingen en de mogelijkheden loopt het gesprek snel ten einde.
Simpel en voedzaam
De Russische keuken is heel simpel met vooral voedzame gerechten. Dit heeft met name te maken met de strenge winters in Rusland. Wat ook veel invloed heeft op de Russische keuken is het feit dat het grootste deel van de bevolking Russisch-orthodox is. Vlees, melk en ei waren vroeger tijdens de vastenperiode verboden. In die tijd zijn veel recepten ontstaan met vis, groenten en paddenstoelen. Tegenwoordig vind je veel basisgerechten die bestaan uit groenten, aardappel, vis én vlees. Vanwege het grote aanbod aan groenten en vlees kun je dus maaltijden vinden die iemand met allergie voor melk en ei zou kunnen eten. Ook is er voldoende vers fruit aanwezig.
Maar alertheid blijft geboden. Russen zijn dol op zure room en baksels (waarin ook ei zit), en een soort quiches. Ze eten ook veel noten; in veel bonbons en koekjes vind je verschillende soorten noten terug.
Ook vis is populair, dus mensen met een visallergie moeten hierop bedacht zijn. Sint Petersburg ligt aan de monding van de Neva. In deze rivier leeft een vissoort die alleen hier rondzwemt en in het voorjaar wordt gevangen en gegeten. Deze ‘korusyka’ wordt gefrituurd. In bepaalde restaurants worden all-you-can-eat-porties aangeboden en kun je je tegoed doen aan grote hoeveelheden vis voor een vast bedrag.
Geen allergieproducten en -melding
In kleine supermarkten zie ik geen alternatieve allergieproducten zoals glutenvrije levensmiddelen of soja- en rijstmelk. Eerlijkheidshalve dien ik wel te vermelden dat dit steeds ‘quick scans’ betroffen en dat ik niet in de gelegenheid ben geweest om een grote supermarkt buiten het centrum te bezoeken.
Opvallend is ook dat restaurants nergens op de menukaart melding maken van allergenen. Omdat de Russen volgens de traditionele keuken dus veel groenten en vlees eten kun je wellicht iets van je gading vinden. De beroemde bietensoep ‘borsjt’ lijkt mij een optie met melkallergie, mits je de zure room weglaat. In gesprek gaan met een restaurant om een aangepast gerecht te laten serveren biedt waarschijnlijk wel mogelijkheden. Russisch spreken is dan wel een must, want op heel veel plaatsen wordt nog geen of niet voldoende Engels gesproken.
Gdansk, traditioneel en meer
In Gdansk (Polen) was de situatie in zoverre anders dat ik in de eerste kleine supermarkt waar ik binnenliep al een aantal producten zag staan die aantrekkelijk kunnen zijn voor mensen met voedselallergie, in dit geval allergie voor melkeiwit.
De Poolse keuken lijkt voor een deel op de Russische keuken, traditiegetrouw voedzaam en basaal met veel aardappelen, vlees en groenten. In Gdansk en omstreken wordt daarnaast ook veel vis gegeten vanwege de ligging aan de Baltische Zee. Maar Gdansk is een stad met wat meer opties dan alleen de traditionele Poolse keuken: je kunt er ook pizza, friet of een steak eten.
Met mijn werk en onder begeleiding van een Poolse collega kregen wij voornamelijk Poolse maaltijden te eten. En dan blijft het toch wel een uitdaging om erachter te komen welke allergenen er in verwerkt zijn. In twee restaurants (chiquer en duurder) stond iets vermeld over allergie, maar dat bleek eerder een uitzondering. Polen zijn grote fans van kaas, melk en eieren en verwerken deze producten vaak in maaltijden. Mijn hotel in de binnenstad serveerde een ontbijtbuffet waar alles los op tafels was klaargezet. Maar heel veel keuzes voor mensen met voedselallergie heb ik niet gezien.
Tot mijn grote vreugde bleek één van de lokale specialiteiten wel een optie voor mensen met allergie (behalve gluten): een in olie gebakken aardappelpannenkoekje..
Conclusie
In Sint Petersburg en Gdansk zijn er zeker mogelijkheden voor mensen met voedselallergie, maar er is veel minder aandacht voor het thema dan bij ons. In het algemeen valt er veel te beleven op het gebied van horeca en er zijn vele mogelijkheden om buiten de deur te eten tegen betaalbare prijzen. Beide lokale keukens hebben veel gerechten met aardappel, groenten en vlees, maar vaak ook met room en kaas of vis.
In restaurants zie je nauwelijks allergievermeldingen op menukaarten. En de taal blijft lastig, al wordt er in Gdansk beter Engels gesproken dan in Sint Petersburg. Vragen naar mogelijkheden buiten de kaart om lijkt nog het meest voor de hand liggend, maar wel een uitdaging. Ik heb bezoek gebracht aan grote supermarkten en heb beide steden slechts kort bezocht, maar dat is wat de gemiddelde toerist waarschijnlijk ook zou doen…
Marije Bedaux // tekst en foto’s
by Marije | okt 24, 2017 | Allergie Blog, Ervaringen, Nieuwsberichten |
De afgelopen week verbleven we in Griekenland met het gezin. Heerlijk een weekje zon, zee en strand in het najaar. Tijdens de vakantie hebben we een dag Thessaloniki bezocht; een hele interessante stad op vele fronten. Overal mensen op terrassen, koffietenten en veel gelegenheden om ergens een hapje te eten. Voor de lunch had mijn man een een restaurant gevonden waar voornamelijk hamburgers en friet werden geserveerd. Niet erg Grieks, maar wel handig gezien de voedselallergie van onze dochter. Vol enthousiasme bestelde ze een portie frites (dat kan / mag bijna altijd) en een hamburger “puur” d.w.z. zonder broodje of saus, alleen het vlees. Er werd verder niets toegevoegd, zo vertelde de jonge man die ons bediende. De hamburger en ook de friet smaakten goed, maar helaas werd onze dochter na een half uur behoorlijk misselijk en begon ze ook tekenen van benauwdheid te vertonen. Gelukkig hadden we haar voor de maaltijd nog een anti-histaminicum tablet laten innemen in het kader van “je weet maar nooit”. Eerst begint het analyseren: wat kan het zijn geweest? Toch sporen van bepaalde producten die ze niet kan verdragen? Of wellicht toch toevoegingen zoals mosterd of bepaalde kruiden waar ze op reageerde? Het blijft heel ingewikkeld om er precies achter te komen.
De fysieke reactie bleek uiteindelijk mee te vallen, maar mentaal had onze dochter het even erg moeilijk. Nadat de ergste misselijkheid was weggetrokken zag ik aan haar dat ze heel erg verdrietig was om wat er was voorgevallen. Mentaal is ze heel sterk, maar iets in haar was gebroken. Wat het was? Ik heb er niet specifiek naar gevraagd maar midden op straat bleef ze staan en de tranen liepen over haar wangen. Ik kan het mijzelf niet helemaal voorstellen maar het deed mij denken aan een boemerang die onverwacht weer terugvliegt door de lucht en een klap uitdeelt. Juist als je het niet verwacht, komt de klap des te harder aan. Wakker schrikken en met je neus op de feiten worden gedrukt: uit eten gaan met voedselallergie brengt altijd risico’s met zich mee, al lijken ze soms nog zo ver weg geslingerd…..
Diezelfde vakantie bracht ook mooie nieuwe ontdekkingen op het gebied van voeding. Zo waren wij er altijd vanuit gegaan dat de Oreokoekjes niet pasten in het dieet van onze dochter. Totdat we bij toeval het etiket nog eens bekeken en bleek dat zij deze koekjes wel kan verdragen. Op de kleinere vliegvelden moet je het vaak doen met zakjes chips of koekjes dus deze koekjes bleken een welkome aanvulling. En naast de koekjes en de chips is Griekenland bij uitstek het land van de olijven; zonder enige toevoeging verpakt een hele gezonde alternatieve snack…
by Marije | aug 27, 2017 | Allergie Blog, Nieuwsberichten |
Na de voedselprovocatie-test waaruit is gebleken dat we van start konden gaan met een voorzichtige introductie van ei bleef het lastig om het dagelijkse eet- en drinkpatroon aan te passen. Er was ons verteld dat we eigenlijk elke dag een beetje “ei” verwerkt in producten zoals koek of cake dienden te introduceren in het dieet van Tess. Maar op de een of andere manier stelden we dit proces steeds uit en vonden we geen geschikte manier. Gelukkig hebben we nu eindelijk een koekje naar smaak gevonden (lange vingers die ook ei zit bevatten werden niet gegeten) waardoor we van start zijn gegaan met het stapje voor stapje introduceren van ei, via de bastognekoek. Tijdens mijn verblijf in de USA een jaar geleden had ik al kennis gemaakt met OIT en veel goede verhalen gehoord over deze methode. Voor mensen die niet bekend zijn met het fenomeen “OIT”, oral immunetherapy; zie hieronder de uitleg in het Engels:
“Oral immunotherapy (OIT) involves the regular administration of small amounts of allergen (food) by mouth.”
Door het eten van hele kleine hoeveelheden van datgene waar je allergisch voor bent kan je lichaam zich langzaam aanpassen met als uiteindelijke resultaat dat je beter bestand bent tegen een bepaalde allergeen, bijvoorbeeld melk of ei. Dit is de verkorte uitleg. Bastognekoeken bevatten ei, dus wordt er elke dag een heel klein stukje koek gegeten. Inmiddels eet Tess al 3/4 van een koekje zonder problemen of allergische reacties. En dat is een heel goed begin.
by Marije | aug 21, 2017 | Allergie Blog, Nieuwsberichten |
De vakantie is voor sommige mensen alweer voorbij, maar gelukkig belooft het de komende tijd nog mooi weer te worden. Dan kan deze pastasalade misschien uitkomst bieden voor een makkelijke maaltijd thuis, op het strand of tijdens een picknick buiten.
Wat heb je nodig: 200 gram ontbijtspek, 200 gram salami, 1 komkommer, doosje cherrytomaten of kleine tasty tom trostomaten, blikje mais, verse basilicum, 1 pakje soja cuisine, olijfolie, azijn, citroensap, peper en zout, beetje ketchup..
Kook voor 4/5 personen een pak pasta volgens de gebruiksaanwijzing zoals schelpjes, vlinders of andere pasta in kleine vorm naar keuze. Laat de pasta afkoelen en roer een grote eetlepel olijfolie door de pasta die is afgespoeld met koud water. Komkommer, tomaten en mais door elkaar husselen in een kom. In een koekenpan de in stukjes gesneden salami en spekjes uitbakken en toevoegen aan de groenten. Bewaar wat van het achtergebleven vet voor de dressing. Voeg daar nog wat olie, azijn, citroensap, peper en zout, ketchup en verse basilicum naar smaak aan toe en roer goed door. Als laatste kun je de soja cuisine toevoegen. Giet de gehele dressing over de pasta, voeg de groenten en het vlees toe en serveer de salade met een beetje verse basilicum en wat stokbrood. Fijne zomerdag gewenst!