Wat wil een kind graag hetzelfde als alle andere kinderen zijn….

Mijn column in Allergie & Voeding nummer 3, oktober 2015

Als ouder probeer je je kind met voedselallergie zo ‘normaal’ mogelijk te laten opgroeien. Dat betekent zoveel mogelijk aanpassen met het gezin, altijd zorgen voor alternatieven op het gebied van voedsel en vooral ook proberen te blijven inschatten waarbij een kind zich prettig voelt. En dat kan op driejarige leeftijd weleens heel anders zijn dan halverwege de basisschoolperiode. Niets is zo veranderlijk als de mens, en ook als het om kinderen gaat, is het nu eenmaal zo dat wat ze de ene dag nog beoordelen als ‘goed voor mij’ zomaar kan veranderen in ‘niet goed voor mij’ of ‘hier word ik niet blij van’. Jouw suggestie voor een alternatief, bijvoorbeeld een paashaas van chocolade zonder melk, noten en ei – waarop je erg trots bent omdat je deze na lang zoeken hebt veroverd – kan weleens totaal afwijken van de behoefte van je kind. Of je kind vindt de traktatie simpelweg niet lekker… Je moet je als ouder dus steeds afvragen of je alternatieve koekjes, traktaties, ontbijtmanden, paaslunch of andere zelf meegebrachte heerlijkheden nog steeds voldoen aan de norm ‘goed genoeg voor mij’, zo is mij onlangs weer erg duidelijk geworden. Ontbijt mee In de lente waren er veel festiviteiten op de school van onze dochter Tess (9), bijvoorbeeld de Koningsspelen en daaraan voorafgaand een ontbijt met de hele school in de gymzaal. Het ontbijt werd geleverd door Jumbo en bevatte: beschuit, brood, melk, appels en beleg zoals jam, smeerkaas en hagelslag. Gelukkig waren de cupjes met pindakaas en hazelnootpasta van tafel gehouden, zodat dit beleg in ieder geval niet voor allergische reacties zou zorgen. Ook niet bij andere kinderen met een pinda- of notenallergie. Toch moest Tess haar eigen ontbijt meenemen, omdat ze het brood, de boter en het beleg niet kon eten. Nu is ze dit gewend; ook met een paaslunch twee weken eerder nam ze haar eigen broodjes mee. Maar waar ik een jaar geleden nog aandachtig een mandje of doosje vulde met allerlei lekkers en dit ook nog versierde in het thema van die dag, benadrukte Tess dit keer dat ik er vooral niet teveel werk van moest maken. Gewoon twee broodjes smeren en die in haar broodtrommel stoppen. Geen extra servetten, oranje lintje of een paasbloemetje; vooral ‘niet opvallen’ was haar thema. Gek genoeg vergat ik haar te vragen naar de reden. Ik dacht nog wel ‘oh, jammer’, omdat het altijd leuk is om iets speciaals te verzorgen. Het leek wel alsof zij mijn gedachten kon raden… Wat heb jij bij je? Haar antwoord volgde niet veel later vanzelf. Andere kinderen reageren blijkbaar tijdens dit soort feestdagen toch wat gek op haar afwijkende tasjes of broodtrommels met versieringen. Zo vragen ze regelmatig: ‘Wat heb jij nu allemaal bij je?’ of ‘Wat heb jij veel meegenomen, zeg!’ Niet verkeerd bedoeld waarschijnlijk, maar Tess vat opmerkingen van andere kinderen nu wel zo op. Het blijft een lastig thema, en het is wikken en wegen wat je als ouder in zo’n situatie het beste kunt doen. En ieder kind reageert nu eenmaal anders. Had ik haar misschien moeten uitleggen dat het niet erg is om anders te zijn dan de rest? Sterker nog, dat het juist ook haar kracht kan zijn? En dat zij ook best mag genieten van een feestelijk ontbijt met haar eigen lekkernijen, ook al ziet dat er anders uit dan de maaltijden van de omstanders? Ik had haar kunnen zeggen: ‘Als ze lachen om jou omdat je anders bent, kun jij naar hen lachen omdat ze allemaal hetzelfde zijn.’ Maar nee, zo reageerde ik niet. Ik kon mezelf eigenlijk heel goed in haar gedachten verplaatsen. Want oh, wat wil je graag als kind met voedselallergie soms hetzelfde zijn als alle andere kinderen en gewoon kunnen aanschuiven aan tafel zonder te moeten opletten of je eigen tasje te moeten openen. En dus smeerde ik gewoon twee broodjes met jam en worst en pakte haar broodtrommel zorgvuldig in. Wat heerlijk! Een maand later was de laatste hockeytraining van het seizoen, gevolgd door het eten van pannenkoeken in het clubhuis met alle teams. Voor Tess bracht ik een bord macaroni mee: haar favoriete eten. Nadat alle teams hadden plaatsgenomen aan de grote tafels en Tess zich realiseerde dat iedereen pannenkoeken at behalve zij, keek ze wat bedrukt om zich heen. ‘Nu ben ik echt de enige die iets anders eet dan alle andere vijftig mensen.’ Gelukkig gaf een teamgenoot naast haar direct antwoord: ‘Ooohh, wat heerlijk die macaroni, ik houd helemaal niet van pannenkoeken…’ Eet smakelijk!

Vakantie, voeding en vertrouwen

Op reis met voedselallergie. Vele mensen hebben hier mee te maken. Sinds wij zelf ook weten dat onze dochter voedselallergie heeft gaan wij toch anders op reis dan daarvoor. Oh ja, waarom dan, vragen mensen zich af. Wat doe je nu anders? In ieder geval wil mijn man altijd graag dat er een medische voorziening in de buurt is. Plaatsen ver buiten de bewoonde wereld zijn geen optie voor ons. Een trektocht door de bergen past niet in ons schema en dorpen waar geen auto’s kunnen komen wil je graag vermijden, hoe leuk en avontuurlijk ook. Zo is uit eten gaan natuurlijk extra leuk in het buitenland. Maar vaak komen we in de meeste gevallen toch uit bij een portie friet, omdat er soms niets anders is te bestellen zonder allergenen of omdat je de keuken niet vertrouwt. En dan vergaat regelmatig het plezier voor Tess om iets te mogen bestellen..

We proberen voor de reis nog wat speciale voedingsmiddelen mee te nemen maar daar zit wel een grens aan. Hoeveel voorverpakte salami, potten appelstroop of pakken Oatley neem je mee? En durf je er ook op te vertrouwen dat er wel iets te regelen valt? Dat vertrouwen op reis wil je natuurlijk graag meegeven aan je kind; al is het maar omdat de wereld daardoor veel groter en interessanter wordt.

Gelukkig kan er ook heel veel goed gaan als je op reis bent en we zijn iedere keer weer aangenaam verrast als we door Italië reizen. Simpele basisingrediënten vormen vaak een heel smakelijke maaltijd. Olijfolie wordt standaard gebruikt en met wat tomaten en verse basilicum en pasta kun je een heel eind komen. Wat ook opvalt is dat je eigenlijk in bijna elke pizzeria een pizza kan bestellen zonder kaas. En dat veel koks goed omgaan met je verzoek om een aantal allergenen achterwege te laten. En een enkele keer was het voor Tess extra bijzonder om een gerecht te mogen uitkiezen, want waar vind je nu een pizza met friet??

Gelukkig hebben we deze vakantie allemaal onbezorgd kunnen genieten. En Tess? Die registreerde van alles en was zeer opmerkzaam en heeft genoten van het Italiaanse eten in restaurants of thuis. Grappig genoeg ontdekte zij als eerste een sticker op de stoelen in het vliegtuig waar allergeneninformatie op stond vermeld en zag ze een pizzeria die ook soja pizza’s maakte op verzoek. Toch blijft ze hopen dat ze over een paar jaar met name op vliegvelden of in vliegtuigen ook makkelijk een broodje kan bestellen in plaats van alleen een zakje chips. Er is dus nog een weg te gaan……

IMG_6184 IMG_6366

Insecten en voedselallergie

Insecten en (voedsel)allergie

Aangezien we hier in Nederland niet echt gewend zijn aan het eten van insecten, is er nog niet veel bekend over een allergische reactie als gevolg hiervan. Maar dat kan in de nabije toekomst weleens veranderen, omdat consumptie van de beestjes gebruikelijker wordt.

Tegenwoordig tref je in de supermarkt steeds meer eetbare insecten aan of producten waarin ze zijn verwerkt, bijvoorbeeld insectenburgers. De wereldbevolking groeit nog steeds in een snel tempo en om alle monden te kunnen blijven voeden zijn extra voedselbronnen nodig. Insecten lijken een prima alternatief. Ruim twee miljard mensen wereldwijd eten insecten, zoals sprinkhanen, krekels, rupsen, mieren en bijen. Ze worden bestempeld als goede vleesvervangers vanwege onder andere het hoge eiwitgehalte. Bovendien zijn ze duurzamer dan vlees en zijn er over de hele wereld genoeg van in aantallen. Voor consumptie wordt nu nog het meest gebruik gemaakt van meelwormen, maar ook andere insecten zie je steeds vaker in winkels en restaurants. Bijvoorbeeld de treksprinkhaan en de piepschuimkever.

Huisstofmijt

Dienen mensen met voedselallergie rekening te houden met het optreden van een mogelijke reactie bij het eten van insecten? Onderzoekers vinden van wel, na een studie met de meelworm in de hoofdrol. Ze benadrukken met name de genetische relatie van insecten – in dit geval meelwormen – tot huisstofmijt en schaaldieren. Geleedpotigen, zoals garnalen of rivierkreeftjes, kunnen (ernstige) allergische reacties oproepen en dit zou dus ook voor meelwormen gelden. Of de klachten ook voorkomen bij andere insecten moet duidelijk worden uit verder onderzoek. Zo kan worden achterhaald of meelwormen en andere insecten wel een aanvaardbaar alternatief kunnen zijn voor voedselallergische mensen. Meer onderzoek is ook nodig om te bepalen of mensen met een meelwormallergie ook allergisch kunnen worden voor schaaldieren en huisstofmijt.

Voorlopig is dus nog alle voorzichtigheid geboden bij het eten van insecten!

Marije Bedaux

Allergie & Voeding

Ze lachen om mij omdat ik anders ben……

Vorige week was het weer groot feest op school; de Koningsspelen en daaraan voorafgaand een ontbijt met de hele school in de gymzaal. Het ontbijt werd geleverd door Jumbo en bevatte van alles en nog wat; beschuit, brood, melk, appels en beleg zoals jam en smeerkaas of hagelslag. Gelukkig waren de cupjes met pindakaas en hazelnootpasta van tafel gehouden zodat dit beleg in ieder geval niet voor allergische reacties zou zorgen, ook voor andere kinderen met een pinda- of notenallergie. Toch moest Tess haar eigen ontbijt meenemen, omdat in haar geval het brood, de boter en het beleg niet gegeten konden worden. Nu is ze dit gewend; ook met de Paaslunch nam ze haar eigen broodjes mee. Maar waar ik een jaar geleden nog aandachtig een mandje of doosje vulde met allerlei lekkers en dit ook nog versierde in het thema benadrukte Tess dit jaar dat ik er vooral niet teveel werk van moest maken. Gewoon twee broodjes smeren en die in haar broodtrommel stoppen. Geen extra servetten, oranje lintje of daarvoor een paasbloemetje; vooral “niet opvallen” was haar thema. Gek genoeg vergat ik haar te vragen naar de reden waarom ik mijzelf die extra aandacht kon besparen. Ik dacht nog wel “oh, jammer”, omdat het altijd wel leuk was om iets speciaals te verzorgen. Het leek wel alsof zij mijn gedachten kon raden……

Haar antwoord volgde niet veel later vanzelf. Er wordt blijkbaar volgens haar tijdens dit soort feestdagen toch wat gek gereageerd op haar afwijkende tasjes of broodtrommels met versieringen. Zo wordt er regelmatig gevraagd”wat heb jij nu allemaal bij je?”of “wat heb jij veel meegenomen zeg!”. Niet verkeerd bedoeld waarschijnlijk door de betreffende kinderen maar opmerkingen van andere kinderen worden nu wel door haar zo opgevat. Het blijft een lastig thema en wikken en wegen voor een ouder wat je in zo’n situatie het beste kan doen. En ieder kind reageert nu eenmaal anders.

Had ik haar misschien moeten uitleggen dat het niet erg is om anders te zijn dan de rest? Sterker nog, dat het juist ook haar kracht kan zijn? En dat zij ook best mag genieten van een feestelijk ontbijt met haar eigen lekkernijen ook al zien die er anders uit dan de maaltijden van de omstanders? Ik had haar kunnen zeggen”als ze lachen om jou omdat je anders ben kun jij naar hen lachen omdat ze allemaal hetzelfde zijn”. Maar nee, zo reageerde ik niet. Ik kon mijzelf ook eigenlijk heel goed in haar gedachten verplaatsen.

Want oh, wat wil je graag als kind met een voedselallergie soms hetzelfde zijn als alle andere kinderen en gewoon kunnen aanschuiven aan tafel zonder te moeten opletten of je eigen tasje te moeten openen. En dus smeerde ik gewoon twee broodjes met jam en worst en pakte haar broodtrommel zorgvuldig in.

IMG_5396

 

 

 

 

Voedselallergie en smaakbeleving

Voedselallergie en smaakbeleving

Soms vraag ik mij af of mensen met een voedselallergie, meer in het bijzonder onze dochter, een andere smaak ontwikkelen of hebben ontwikkeld in de loop der jaren voor bepaalde producten en etenswaren. En vergeet je misschien ook hoe sommige producten smaken als je ze jaren niet eet of hebt gegeten?

 Bij ons thuis vragen de broers van Tess aan tafel regelmatig: “Tess, als je een ei zou mogen, zou je dat dan lekker vinden?” Of;  “Wat wil je graag nog eens proeven als je alles weer mag eten, want ik ben zo benieuwd of jij dit ook lekker zou vinden?”. Als de mannen iets eten wat Tess niet mag en het smaakt hen zelf niet hoor je nog wel eens: “Maar als jij dit zou kunnen eten zou je het ook niet lekker vinden hoor, dat weet ik zeker…………..”.

Voor sommige producten geldt dat Tess ze lang geleden voor het laatst heeft gegeten. Bijvoorbeeld een boterham met pindakaas; de laatste keer dat ze daar een hap van nam was ze ongeveer 1 jaar oud. Wat mij daarvan vooral bijstaat is dat ze dit absoluut niet lekker vond. Blijkbaar gaf haar lichaam toen al signalen af van “weigering” of “verkeerd voor mij”. Een ei kan ze zich ook niet meer herinneren en soms zie ik haar nog wel verlekkerd naar een stukje paling of zalm kijken ook al is het heel lang geleden dat ze dit voor het laatst heeft gegeten. Soms zou ze zo graag weer iets willen proeven wat ze nu in haar dieet niet mag eten. In haar fantasie heeft ze al heel wat gebakken eieren meegegeten met de rest.

 Proeven doe je met je tong en het proeven van verschillende smaken doe je met hele kleine uitsteeksels op je tong;  de smaakpapillen. Deze smaakpapillen proeven zoete, zure, zoute en bittere smaken die in je voedsel of drinken zitten.

Waarom je bepaalde dingen wel lekker vindt en andere dingen niet heeft met verschillende dingen te maken. Toch begint iedereen met dezelfde smaakvoorkeur, vond ik terug op internet. Als baby ken je blijkbaar namelijk maar één smaak en dat is die van melk. Het eerste wat een pasgeborene binnenkrijgt, moedermelk, is zoet van smaak. Zo ontstaat er een natuurlijke afkeer tegen zout omdat een baby dit niet gewend is.

Maar wat nu als een kind geen moedermelk verdraagt?

Ik herinner mij bij Tess dat borstvoeding uitliep op een regelrechte ramp. Had ze toen ook al meer voorkeur voor juist “zoute” producten in plaats van zoete babymelk? Natuurlijk reageerde ook haar lichaam op de babymelk en is de smaak maar een bepaald onderdeel van voeding, maar achteraf ben ik eigenlijk wel nieuwsgierig naar de smaakbeleving van haar op dat moment. Ik ben geen expert en ik word ook niet gehinderd door enige medische kennis maar als ervaringsdeskundige kan ik wel aangeven dat je Tess altijd wakker kan maken voor een kopje soep, een bord macaroni, frietjes of boerenkool met worst. Sommige producten die zoet van smaak zijn vindt ze lekker, maar vooralsnog winnen de chips het van de snoepjes en eet ze liever een broodje knakworst dan een boterham met honing of jam……

Ik weet het, wellicht heeft dit helemaal niets met voedselallergie te maken maar het blijft interessant om over na te denken. En over smaak valt natuurlijk niet te twisten!

Allergenenwetgeving in het buitenland

In Oostenrijk werd ik aangenaam verrast door de aangepaste menukaarten op de piste. De meeste restaurants en stubes hebben keurig hun menukaarten veranderd en geven op deze manier gehoor aan de Europese richtlijn. Heel handig, een inhoudsopgave aan het begin van de kaart met een opsomming van allergenen en een afkorting zoals gebruikt door het desbetreffende restuarant. Zo kun je vrij snel op een gemakkelijke manier zien welke gerechten geschikt of juist niet geschikt zijn. Hoera voor de Horeca in Oostenrijk!

 

allergie oostenrijk 1